AI-geletterdheid verplicht: wat de AI Act van je bedrijf vraagt
De Europese AI-verordening (AI Act) verplicht organisaties die AI gebruiken om maatregelen te nemen voor voldoende AI-kennis bij medewerkers die ermee werken. Die plicht geldt sinds 2 februari 2025. Sinds de aanpassing via de Digital Omnibus (in werking per 27 juli 2026) gaat het om proportionele maatregelen en niet om een gegarandeerd kennisniveau per medewerker. De plicht zelf is gebleven, ook voor het mkb.
Wat betekent dat in de praktijk?
Gebruiken je medewerkers Copilot, ChatGPT of AI in een vakpakket, dan moet je kunnen laten zien dat je ze hebt geleerd hoe ze daar verstandig mee omgaan. Denk aan:
- wat AI goed kan en waar het fouten maakt;
- welke gegevens er niet in mogen;
- dat de uitkomst altijd wordt gecontroleerd;
- wanneer je aan een klant vertelt dat AI is gebruikt.
Hoeveel je moet doen, hangt af van het risico. Een team dat AI gebruikt om mails te herschrijven, heeft genoeg aan een korte training en duidelijke afspraken. Wie AI inzet bij beslissingen over mensen, zoals bij werving, moet veel verder gaan.
In vier stappen geregeld
- Inventariseer welke AI-tools er worden gebruikt, ook in software die je al hebt.
- Stel een AI-beleid op van één A4. Zie AI-beleid voor het mkb.
- Train medewerkers met voorbeelden uit hun eigen werk. Een uur is voor de meeste functies een goed begin.
- Leg vast wie wanneer welke training heeft gehad. Dat is je bewijs als een klant, verzekeraar of toezichthouder ernaar vraagt.
Wie houdt toezicht?
In Nederland heeft de Autoriteit Persoonsgegevens handreikingen over AI-geletterdheid gepubliceerd. Welke toezichthouder uiteindelijk handhaaft en hoe, wordt nog verder uitgewerkt [aanname: controleer de actuele stand]. Grote opdrachtgevers vragen er in de praktijk nu al naar.
Meer dan een verplichting
Medewerkers die weten hoe ze AI goed gebruiken, halen er meer tijd uit en maken minder fouten. Creativesquare verzorgt praktische Copilot-trainingen voor mkb-teams. Het pakket Copilot Ready (€499 eenmalig, excl. btw) bevat een basistraining effectief prompten en een training privacy en veilig gebruik van AI.
Veelgestelde vragen
Geldt de plicht ook als we alleen Copilot gebruiken?
Ja. De plicht geldt voor organisaties die AI-systemen gebruiken, ook als het een standaardtool is zoals Copilot of ChatGPT.
Is AI-geletterdheid afgeschaft door de Digital Omnibus?
Nee. De formulering is verzacht naar proportionele maatregelen, maar organisaties moeten nog steeds zorgen voor passende AI-kennis bij hun medewerkers.
Moet ik een certificaat kunnen laten zien?
Een certificaat is niet verplicht. Wel is het verstandig vast te leggen welke training medewerkers hebben gehad en welke afspraken er zijn.